Sportowiec musi więcej, lepiej, dalej, szybciej, mocniej. A i to nie zawsze wystarcza. To wszystko bywa frustrujące i niekiedy głowa nie daje rady. W najważniejszych momentach często brakuje tego jednego elementu – głowy gotowej do rywalizacji i radzenia sobie z przeszkodami. W takich sytuacjach wsparciem może być psycholog sportowy, który pomaga przygotować głowę do startów. Jak psycholog sportowy może pomóc w odpowiednim przygotowaniu?
Przygotowanie zawodnika do zawodów składa się z 4 aspektów: technicznego, taktycznego, motorycznego i mentalnego. To właśnie za przygotowanie mentalne odpowiada psycholog sportowy.
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej pojawiąjące się pytania dotyczące pracy z psychologiem sportu.
Co robi psycholog sportowy? Kiedy warto się do niego zgłosić?
Psycholog sportowy pracuje ze sportowcami nad rozwijaniem umiejętności mentalnych potrzebnych w treningu i rywalizacji.
Psycholog sportowy pomaga sportowcom budować przygotowanie mentalne do treningów i zawodów oraz prowadzi trening mentalny w sporcie, który wspiera funkcjonowanie pod presją. Może on dotyczyć wielu obszarów. Jeśli przeżywasz jedną z poniższych sytuacji, to może być sygnał że warto zastanowić się nad rozpoczęciem współpracy z psychologiem sportu.
- Czujesz stres przed zawodami, który przysłania wszystko inne. Bezskutecznie próbujesz się go pozbyć. Nauczymy się jak działać, gdy stres jest.
- W Twojej głowie pojawia się tyle myśli, że nie jesteś w stanie skupić się na tym, co masz zrobić, co często utrudnia wykonanie zadania w trakcie zawodów. Będziemy trenować bycie w tu i teraz, tak by kierować naszą uwagę na to, co ważne dla rywalizacji.
- Myśli sprawiają, że zaczynasz wątpić w siebie i boisz się podejmować ryzykownych decyzji. Przetestujemy nowe podejście do myśli, tak by nie powstrzymywały Cię od działania.
- Emocje przejmują nad Tobą kontrolę i nie pozwalają Ci skupić się na grze. Nauczymy się wykorzystywać je tak, by pomagały i puszczać te, które nie pomagają.
- Sport przestał sprawiać Ci radość? Odszukamy to, co ważne dla Ciebie i zaplanujemy takie działania, byś mógł czerpać radość i satysfakcję z rywalizacji.
- Popełnione błędy powstrzymują Cię od dalszego ryzykowania. A może sprawiają, że chciałbyś uciec. Nauczymy się tak kierować naszą uwagę, by mimo trudności nadal dawać z siebie 100%.
- Presja sprawia, że najchętniej w ogóle byś nie startował, a ukochany dotąd sport przestał sprawiać radość. Jak podejść do presji, tak by to nie ona była w centrum Twojego myślenia?
- A może masz do czynienia jeszcze z innymi sytuacjami, które sprawiają że jest Ci trudno. Przetrenujemy strategie radzenia sobie z tym, co trudne.
Jeśli zastanawiasz się, czy to z czym się teraz zmagasz to odpowiedni temat do pracy z psychologiem sportu, napisz na [email protected] i wspólnie zastanowimy się nad możliwościami współpracy. Jeśli chcesz sprawdzić, jak mogłaby wyglądać taka współpraca w Twoim przypadku, możesz umówić konsultację.
Trenujemy rywalizację z przeciwnikiem, a nie walkę z własnym umysłem
Od treningu mentalnego zawodnicy zwykle oczekują, że pomoże im pozbyć się stresu przed startem i zbudować pewność siebie. Za tym oczekiwaniem stoi przekonanie, że najpierw trzeba osiągnąć odpowiedni stan psychiczny, a dopiero potem można dobrze rywalizować.
To przekonanie działa jak pułapka. Stres na zawodach pojawia się naturalnie, bo robisz coś, na czym Ci zależy. Kiedy uznajesz go za sygnał, że nie jesteś gotowy, zaczynasz z nim walczyć. Uwaga idzie w kontrolowanie tego, co dzieje się w głowie, a na wykonanie zadania zostaje jej coraz mniej. Wynik pogarsza się przez tę walkę, a nie przez sam stres.
Dlatego w treningu mentalnym uczę czegoś innego: umiejętności działania razem z tym, co przeżywasz. Zamiast czekać, aż umysł da Ci zgodę na start, trenujesz kierowanie uwagi na to, co masz zrobić na boisku, macie czy trasie. Kiedy zawodnik mówi mi, że brakuje mu pewności siebie, pytam, co chciałby dzięki niej robić. I nad tym zaczynamy pracować od razu.
Z kim pracuję
Regularną współpracę prowadzę z zawodnikami: nastolatkami i dorosłymi, niezależnie od dyscypliny i poziomu sportowego. Jeśli jesteś rodzicem nastoletniego sportowca i to Ty szukasz dla niego wsparcia, napisz do mnie. Pracuję wtedy bezpośrednio z Twoim dzieckiem.
W przypadku dzieci młodszych niż 10 lat pracuję przez rodziców. Przy zawodnikach na granicy tego wieku forma zależy od sytuacji, więc opisz ją krótko w wiadomości, a podpowiem, co będzie pasować.
Współpracuję też z trenerami, którzy chcą rozwijać własny warsztat: to praca nad tym, jak prowadzisz zawodników, a nie konsultacje w sprawie konkretnego podopiecznego.
Kiedy zgłosić się do psychologa sportowego?
Do psychologa sportowego najczęściej trafiają osoby, które chcą poprawić funkcjonowanie mentalne w sporcie lub odzyskać kontrolę w sytuacjach startowych. Takiej pomocy zazwyczaj szukamy z dwóch głównych powodów:
- Blokady w głowie
Często decydujemy się na współpracę z psychologiem sportu, gdy czujemy że w jakiś sposób głowa nam przeszkadza. Pojawiają się blokady, a nasze dotychczasowe sposoby radzenia sobie tracą skuteczność. Jeśli Ty także doświadczasz blokady w głowie, to warto poszukać wsparcia psychologa sportowego. Pamiętaj, że nie musisz wiedzieć, co dokładnie Ci przeszkadza. Zrozumienie i nazwanie tego, co Cię blokuje to także element współpracy ze specjalistą. - Chęć rozwoju
Na pracę z psychologiem sportu możesz zdecydować się także jeśli nie mierzysz się ze szczególnymi trudnościami. Taka współpraca może mieć charakter rozwojowy – skupiać się na poprawie tego, co działa dobrze i maksymalizowaniu potencjału.
Psycholog sportowy a psychoterapia — czym to się różni
Psycholog sportowy najczęściej pracuje nad przygotowaniem mentalnym do treningów i zawodów — m.in. nad koncentracją, radzeniem sobie z presją czy budowaniem rutyny startowej.
Psychoterapia dla sportowców jest natomiast głębszą formą pracy i bywa pomocna wtedy, gdy pojawiają się objawy takie jak depresja, silny lęk, wypalenie czy kryzys po zakończeniu kariery.
Jeśli czujesz, że Twoje trudności dotyczą przede wszystkim zdrowia psychicznego, przeczytaj więcej o psychoterapii dla sportowców.
Jak wygląda trening mentalny w sporcie?
Zaczynamy od poznania Twojej sytuacji. Podczas pierwszych spotkań opowiadasz o swoim sporcie, trudnościach i o tym, jak wygląda Twój sezon. Dzielisz się tym, na co jesteś w danym momencie gotowy. Po tym etapie oboje wiemy, nad czym pracujemy i po czym poznasz, że idzie w dobrą stronę.
Potem wspólnie ustalamy cele i plan pracy. To nie jest gotowy program z szuflady, tylko plan zbudowany pod Twoją dyscyplinę, kalendarz startów i to, co dzieje się w Twojej głowie przed zawodami. Wiesz, co trenujemy i dlaczego właśnie to.
Na kolejnych spotkaniach trenujesz konkretne umiejętności: kierowanie uwagi na zadanie, działanie mimo napięcia, reagowanie na błędy w trakcie występu. Każdą z nich przenosisz od razu na treningi i zawody, bo tam ma działać, a na sesjach sprawdzamy, co zadziałało, i dopasowujemy dalszą pracę do tego, co dzieje się w Twoim sporcie.
Spotykamy się regularnie, online lub stacjonarnie w Krakowie. Rytm spotkań ustalamy wspólnie i dopasowujemy do Twojego kalendarza treningów i startów. Sesja trwa 50 minut i kosztuje 250 zł.
Dokładny opis, czym zajmuje się psychologia sportu znajdziesz w moim artykule.
W czym mogę Ci pomóc
- Start, presja i blokady. Pracujemy nad tym, co dzieje się przed zawodami i w ich trakcie: stresem startowym, blokadą przy elementach, których kiedyś nie bałeś się robić, utratą koncentracji w kluczowych momentach. Uczysz się kierować uwagę na zadanie również wtedy, gdy napięcie jest wysokie.
- Pewność siebie i reakcja na błędy. Jeśli jeden błąd potrafi położyć Ci cały występ, a po słabszym starcie tygodniami wracasz do siebie, tu jest miejsce na tę pracę. Budujemy zaufanie do własnych umiejętności, które nie znika po pierwszej porażce, i uczymy się, jak perfekcjonizm zamienić z wroga w narzędzie.
- Motywacja, cele i powroty. Wspólnie układamy cele, które prowadzą przez sezon, i pracujemy nad spadkami motywacji, zmęczeniem sportem i wypaleniem. To także praca nad powrotem po kontuzji, kiedy ciało jest już gotowe, ale głowa jeszcze nie ufa.
- Relacje w sporcie. Współpraca z trenerem, miejsce w zespole, rola rezerwowego, presja ze strony otoczenia. Pracujemy nad tym, jak się w tych relacjach komunikować i jak nie pozwolić, żeby oczekiwania innych decydowały o Twojej grze.
Doświadczenie, które stoi za tą pracą
Jestem certyfikowanym psychologiem sportu II klasy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Od 2016 roku współpracuję z Akademią Piłkarską Wisły Kraków, a od 2021 z kadrą Polski w blind footballu. Poza tym prowadzę konsultacje indywidualne dla zawodników różnych dyscyplin.
Pracujemy w oparciu o techniki terapii akceptacji i zaangażowania – podejścia o potwierdzonej badaniami skuteczności w pracy ze sportowcami. Uczymy się, jak podchodzić i reagować na trudne myśli, emocje i odczucia, które się pojawiają, tak by nadal móc rywalizować na swoim poziomie. Naszym celem jest to, byś realizował swoje cele i zadania w obecności trudnych myśli, emocji, odczuć, niż żebyś koncentrował się na ich pozbywaniu.
Więcej informacji o moim wykształceniu i doświadczeniu znajdziesz tutaj.
Psycholog sportowy – czy warto?
Trening umiejętności psychologicznych pomaga nie tylko w sporcie. Jeśli jeszcze raz spojrzysz na obszary działania psychologa sportu, to zobaczysz, że umiejętności te są ważne także w codziennym życiu. Pewność siebie, motywacja czy umiejętność radzenia sobie ze stresem przydadzą się każdemu z nas, niezależnie od tego, czy biegasz maratony czy codziennie rano wyruszasz do pracy lub szkoły. Dlatego coraz więcej zawodników decyduje się na współpracę z psychologiem sportowym, aby w pełni wykorzystać swój potencjał.
A jeśli dotyczy Cię jedno z postawionych na początku pytań, to tym bardziej warto skorzystać z treningu z psychologiem sportowym.
Co jeszcze warto wiedzieć przed wizytą?
Jeśli obawiasz się pierwszego spotkania z psychologiem, to pamiętaj że to całkiem naturalne Być może będzie to dla Ciebie pierwszy taki kontakt. Ja wstępne spotkanie poświęcam na poznanie Twojej historii, ustalenie celów pracy i rozwianie wątpliwości dotyczących przebiegu pracy z psychologiem sportu.
Pamiętaj, że zawsze dzielisz się tym, na co co jesteś w danym momencie gotow_
Jeśli chcesz lepiej przygotować się do pierwszej współpracy z psychologiem sportowym, poniższe artykuły mogą być dobrym punktem startu.
- Nie wiesz, czy umówić się do trenera mentalnego, psychologa czy psychoterapeuty? Przeczytaj artykuł jak wybrać odpowiedniego specjalistę w sporcie.
- Chciałbyś/chciałabyś rozpocząć pracę z psychologiem sportowym? Zobacz jak wybrać psychologa sportowego.
- Rozważasz opcję pracy online? Sprawdź czy psycholog sportowy online jest skuteczny.
- Zastanawiasz się, jak przygotować dziecko do spotkania? Przeczytaj jak przygotować dziecko do wizyty u psychologa sportowego.
Skontaktuj się ze mną
Psychologia sportu